Điểm độc đáo của đảo Hòn Hải (tỉnh Lâm Đồng) là có cầu tàu kết cấu bê tông cốt thép kiên cố và một đường hầm xuyên hai bên cầu cảng đi thẳng lên đỉnh. Đảo cũng là điểm tựa chiến lược cho Hải quân Vùng 4.
Trong một hành trình cùng tàu bảo đảm an toàn hàng hải Nam Trung Bộ, PV VietNamNet có dịp đặt chân tới hải đăng Hòn Hải ở vùng biển Bình Thuận (tỉnh Lâm Đồng). Đây được xem như điểm xa nhất của đường viền nội thủy nước ta ở vùng Nam Biển Đông, cách đảo Phú Quý khoảng 60km về phía Nam – Đông Nam.
Nhìn từ xa, đảo Hòn Hải trông giống như một tảng đá khổng lồ nổi lên giữa biển. Điểm cột mốc A6 trên Hòn Hải là điểm cơ sở để tính chiều rộng lãnh hải của Việt Nam.
Còn từ góc trên cao xuống, đảo trông giống một con cá voi hay cá nhà táng khổng lồ ngoi lên mặt nước, thật sự rất ấn tượng. Đảo có diện tích rất nhỏ, địa hình núi đá dựng đứng, không có cây xanh lớn. Xung quanh đảo là rạn san hô, biển sâu và thường có sóng mạnh. Có 2 cầu tàu nằm hai bên sườn đảo để neo thuyền.
Khu vực này thường có sóng rất mạnh, nên tùy theo con nước và hướng sóng, thuyền trưởng sẽ quyết định neo tàu bên sườn nào. Trung tuần tháng 8 vừa qua, sóng biển đánh vào mạn đảo rất mạnh, tàu của đoàn công tác phải neo từ xa, thả người và hàng hóa di chuyển vào đảo bằng thuyền thúng.
Nằm ở vị trí cực Đông Nam của đường cơ sở, đảo cũng là chốt mốc trong hệ thống xác định chủ quyền biển Việt Nam, giúp chúng ta kiểm soát vùng biển rộng lớn phía Đông Nam – nơi có nguồn tài nguyên hải sản phong phú và tuyến hàng hải quốc tế quan trọng.
Hòn Hải là điểm tựa chiến lược cho Hải quân Vùng 4 (đơn vị quản lý khu vực Trường Sa và Nam Trung Bộ).
Khoảng đầu năm 2000, Bộ Quốc phòng (cụ thể là Vùng 4 Hải quân) đã khảo sát và lập kế hoạch xây dựng cầu tàu kiên cố cho Hòn Hải. Công ty xây dựng Lũng Lô được giao trực tiếp thi công, triển khai xây dựng trong điều kiện vô cùng khó khăn.
Sóng to, gió mạnh, không có bãi bằng để tập kết vật liệu. Mọi vật tư như xi măng, sắt thép, đá… đều được chuyển bằng tàu từ đất liền và vận chuyển thủ công lên đảo. Trong quá trình vận chuyển vật liệu và thi công cầu tàu, các chiến sĩ công binh ăn ở, làm việc trực tiếp trên đảo trong điều kiện cực kỳ khắc nghiệt.
Sóng cao 3-4m, không có bến neo an toàn, các chiến sĩ phải neo tàu ngoài xa rồi dùng dây kéo từng bao xi măng, thanh sắt vào đảo. Nhiều đợt gió mùa, tàu bị đánh trôi, người và vật tư còn bị cuốn xuống biển.
Trong ảnh là cầu tàu Hòn Hải được hoàn thành và đưa vào sử dụng vào năm 2005. Cầu tàu có kết cấu bê tông cốt thép kiên cố, dài khoảng 30-40m, vươn ra phía tây đảo – nơi có điều kiện sóng gió nhẹ hơn. Cầu đủ sức đón tàu tuần tra, tàu vận tải nhỏ của Hải quân và Kiểm ngư cập bến trực tiếp để tiếp tế lương thực, nước ngọt, nhiên liệu, thay quân, vận chuyển thiết bị khoa học, thực hiện công tác cứu hộ – cứu nạn và bảo trì hải đăng.
Cầu tàu cũng là nơi kết hợp làm nhà ở và chỗ làm việc của cán bộ trực trên đảo, có đường hầm xuyên sang phía bên kia và đi lên đỉnh đảo.
Đường hầm xuyên sang hai bên cầu cảng và đi thẳng lên đỉnh đảo do các chiến sĩ công binh xây dựng để dễ vận chuyển trang thiết bị cũng như vật tư kỹ thuật, thuận tiện cho anh em kỹ thuật viên tạm trú những lúc sóng to biển động.
Hiện nay, trên đảo luôn có một đội kỹ thuật của Công ty Bảo đảm an toàn hàng hải Nam Trung Bộ thường trực để quản lý, bảo trì và vận hành hải đăng Hòn Hải.
